Vrijheid

Afgelopen week vierden we op 5 mei bevrijdingsdag. We staan stil bij het belang van vrijheid, we vieren dat we vrijheid kennen. Vrijheid van meningsuiting, vrijheid in gaan en staan waar we willen en vrijheid in keuzes. Voor ons is vrijheid belangrijk en gelukkig ook vanzelfsprekend.

Kijken we naar onze dieren dan heeft vrijheid opeens een heel andere invulling. Hoe goed we ook voor onze dieren zorgen, hoeveel ruimte we ze ook geven, echt ‘vrij’ zijn ze nooit. Alleen al het feit dat ze bij ons leven maakt dat ze onvrij zijn. Ze moeten zich houden aan de kaders die wij bepalen. Of dit nu hun leefomgeving betreft of gedrag wat we wel of niet van hen willen zien, wij bepalen hun wereld.

In het beste geval bieden we onze dieren hele ruime kaders, waarbinnen zij een grote mate van vrijheid ervaren. We geven hen keuzes en respecteren die ook zo goed mogelijk. Maar het is een gegeven dat we ze nooit échte vrijheid kunnen geven, simpelweg omdat zij dan vrij zullen zijn in onze maatschappij; dat vraagt van hen overlevingsvaardigheden waarover zij niet beschikken en onze maatschappij is niet meer ingericht op vrij levende huisdieren.

Omdat we dieren in en om huis houden, hebben we ook de grote verantwoordelijkheid om hen een zo goed mogelijk leven te bieden. Goed voedsel, een passende leefomgeving en veiligheid. Voor mij hoort daar het bewust omgaan met de verwachtingen die wij van onze maatjes hebben ook bij.

Hoe we hun leven vormgeven en de mate van interactie die we vragen zou enerzijds bepaald moeten worden door soort-specifieke behoeftes, en anderzijds door hun individuele wensen. Als een dier veel contact, aandacht en aanraking wil, zal hij dat moeten krijgen. Een dier dat dit allemaal liever niet wil, zal gerespecteerd moeten worden. Het gehoor geven aan hun voorkeuren geeft hen in ieder geval vrijheid in keuzes.

Ook binnen Hersenwerk is vrijheid van groot belang. Bij het aanbieden van materialen is het aan het dier of hij wel of niet ingaat op de uitnodiging. Het vervolgens volgen van wat het dier aangeeft is één van de belangrijkste pijlers van de visie van Hersenwerk voor dieren. Het dier bepaalt óf het wil Hersenwerken, met wát en op welke manier.

Dat houdt in dat we ook een ‘nee’ kunnen verwachten en die dan vervolgens uiteraard respecteren. Het mooie is dat het respecteren van een afwijzing of weigering veel vrijheid geeft. Het dier voelt zich erkend, gezien en gehoord. Vanuit die ruimte ontstaat een nieuwe manier van interactie gebaseerd op wederzijds vertrouwen.

Dat vertrouwen is weer een krachtige basis om ruime kaders aan te bieden. Je weet tenslotte wat je aan elkaar hebt. Je kent elkaars grenzen en wensen. Als we constant alert zijn op wat onze dieren nodig hebben en hen daarin zo goed mogelijk faciliteren, creëren we ook voor hen de beleving van leven in vrijheid.

Marleen van Baal
Eigenaar Hersenwerk voor Dieren

Blog uit de HersenwerkSnuffels van mei 2022. Wil je ook de HersenwerkSnuffels als eerste lezen? Meld je dan hier aan!

Vrijheid